La revista en linha

ANDRÈA PÈIRANERAS 

 Vos prepausam dins aquesta rubrica un torn pichon demest de pòbles d’endacòm mai per descobrir qualques unes de lors mites. Aqueste còp los Ainos. Lor nom significa umans.

Los アイヌ o Ainos son un pòble que viu al nòrd de Japon, dins l’illa de Hokkaido (e autrecòps dins lo nòrd-èst de Honshu) e dins l’Extrèm Orient de Russia (Sakhalin e illas Kuriles). Es plan ancian, arribat probablament 1000 ans abans lo que constituís uèi la majoritat dels Japoneses.

Los Japoneses e los Ainos aguèron primièr de relacions comercialas e amistosas, puèi los Japoneses cerquèron, sens capitar, a envasir lor territòri tre lo sègle XIII. Los Ainos venguèron oficialament subjèctes de l’emperador al sègle XIX.

Los Ainos avián una cultura e una lenga pròprias que desapareisson pauc a pauc, sustot per assimilacion culturala, e a causa de la politica centralista menada per l’Estat japonés. En mai, de Japoneses emigrèron

e emigran sus lor territòri, favorizant los escambis, lo mestissatge e una mescla culturala. Serián uèi entre entre 25 000 e 200 000 –cap de recensament es pas estat fach perque, uèi, son fonduts dins lo pòble

japonés.

Dins lor vision del mond, existissián sièis cèls e sièis infèrns ont vivián los dieus, los demònis e los animals. Coma dins d’autras cresenças, los dieus mens importants vivián al nivèl de las nívols e de las estelas e los demònis vivián en dejós, dins los cèls mai basses. Dins lo cèl mai naut, vivián Tuntu, lo dieu creator, e sos servidors. Son reialme èra entornejat per una paret de metal e la sola faiçon d’i dintrar èra de passar per una pòrta de fèrre granda. Lor principala divinitat de la montanha èra representada per l’ors e la de l’ocean per l’òrca. Las femnas chamanas comunicavan amb Kamuy-huci, la divessa del fuòc del fogal, pendent de rituals divèrses.

Coma fòrça pòbles, los Ainos an un mite que conta la creacion del mond: Tuntu creèt lo mond, ne faguèt un ocean grand que se pausava sus lo rastèl de l’esquina d’una trocha gigantassa. Dempuèi, quand la trocha bolega, la tèrra tremòla.

Un jorn, Tuntu agachèt aquel mond d’aiga e envièt un aucèl per dessús l’ocean que ne virèt l’aiga amb lo buf de sas alas; aital sorgiguèron las illas.

Quand los animals dels cèls vegèron cossí èra polit aquel mond novèl, demandèron a Tuntu la permission d’i anar viure. Aqueste acceptèt. Puèi, Tuntu prenguèt de fanga per far de còsses, una branca de sause per far la colomna vertebrala e d’èrbas per far de pel. Atal fabriquèt los primièrs Ainos e dempuèi, a causa del sause, lor esquina se plega amb l’edat.

Tuntu envièt sus tèrra Ainurakkur, lo paire e defensor de l’umanitat, un òme dieu, per transmetre son saber als umans. Ensenhèt als òmes las arts de la caça, de la pesca, de la culhida, e a las femnas las de la cosina e del téisser. Per eles, destrutz Famina amb sa lança d’artemisa, puèi crèa de tropèls de cèrvis e de bancs de peisses a partir de la nèu sus sas raquetas.

Esposèt mantuna femnas e aguèt de nombroses mainatges. Quand tornèt al cèl, al près de Tuntu, los dieus remarquèron que sentiá l’uman; alara l’obliguèron a tornar davalar sus tèrra per se purificar. Se despolhèt de sos vestits e de sas cauçaduras que venguèron d’esquiròls.